โรคเบาหวาน (Diabetes) คือภาวะที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ตามปกติ เนื่องจากปัญหาเกี่ยวกับฮอร์โมนอินซูลิน การรู้เท่าทันอาการตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้รักษาได้ทันท่วงทีและลดความเสี่ยงของโรคแทรกซ้อน

อาการทั่วไป (พบได้ทั้งในเบาหวานชนิดที่ 1 และ 2)

หากระดับน้ำตาลในเลือดสูง ร่างกายมักจะส่งสัญญาณเตือนดังนี้:

• หิวบ่อยผิดปกติ และกินจุขึ้นแต่น้ำหนักลดลง

• อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย

• กระหายน้ำมาก และคอแห้ง

• ปัสสาวะบ่อย (โดยเฉพาะตอนกลางคืน)

• ตามัว การมองเห็นไม่ชัดเจน

• แผลหายช้า หรือมีรอยช้ำง่าย

• รู้สึกชา หรือเจ็บจี๊ดๆ ที่มือและเท้า

• ผิวหนังเปลี่ยนสี (Acanthosis nigricans) โดยเฉพาะบริเวณคอ รักแร้ หรือขาหนีบ อาจมีสีคล้ำและหนาขึ้น

อาการเฉพาะของ “เบาหวานชนิดที่ 1” (Type 1)

มักพบในเด็กหรือวัยรุ่น แต่อาจเกิดในผู้ใหญ่ได้เช่นกัน อาการมักเกิดขึ้นรวดเร็วและรุนแรงกว่า:

• น้ำหนักลดฮวบ โดยไม่ทราบสาเหตุ

• พฤติกรรมเปลี่ยน เช่น หงุดหงิดง่าย กระสับกระส่าย หรืออารมณ์แปรปรวน

• ลมหายใจมีกลิ่นผลไม้ (Fruity smell) ซึ่งเป็นสัญญาณอันตรายของภาวะเลือดเป็นกรด

• ในเด็กเล็ก: อาจมีการติดเชื้อรา (เช่น ผื่นผ้าอ้อมรุนแรง)

อาการเฉพาะของ “เบาหวานชนิดที่ 2” (Type 2)

มักพบในผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ อาการมักค่อยเป็นค่อยไป บางคนอาจไม่รู้ตัวจนกว่าจะไปตรวจสุขภาพ:

• ติดเชื้อบ่อย: เช่น ติดเชื้อที่ผิวหนัง หรือติดเชื้อราในร่มผ้า

• ปัญหาช่องปาก: ปากแห้ง กระหายน้ำ

• ปัญหาที่เท้า: การไหลเวียนเลือดไม่ดี เกิดแผลที่เท้าได้ง่าย

• อาการแทรกซ้อน: บางครั้งผู้ป่วยมาหาหมอด้วยอาการแทรกซ้อนเลย เช่น ปัญหาไต หรือตามัว

 ภาวะฉุกเฉิน: เลือดเป็นกรด (DKA)

Diabetic Ketoacidosis (DKA) เป็นภาวะอันตรายถึงชีวิตที่เกิดจากน้ำตาลสูงจัดและร่างกายสร้างสารคีโตน หากมีอาการนี้ต้องรีบพบแพทย์ทันที:

• หายใจหอบเหนื่อย

• ปากแห้งจัด

• คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง

• ซึม สับสน

• ลมหายใจมีกลิ่นคล้ายผลไม้

 ปัจจัยเสี่ยงและการวินิจฉัย

• ปัจจัยเสี่ยง: อายุที่มากขึ้น, น้ำหนักตัวเกิน (อ้วน), ขาดการออกกำลังกาย, พันธุกรรม, และเชื้อชาติ

• การวินิจฉัย: แพทย์จะตรวจระดับน้ำตาลในเลือด (Blood test)

• การรักษา:

  • ชนิดที่ 1: ต้องฉีดอินซูลินตลอดชีวิต

  • ชนิดที่ 2: ปรับพฤติกรรม คุมอาหาร ออกกำลังกาย และใช้ยา (หรืออินซูลินในบางราย)

สรุป: หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการหิวบ่อย ปัสสาวะบ่อย น้ำหนักลด หรือแผลหายช้า ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจระดับน้ำตาลในเลือดทันที เพราะการรักษาเร็วจะช่วยป้องกันโรคแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น โรคหัวใจ โรคไต และการสูญเสียการมองเห็นได้